About Me

Νοσοκομειακός Διαιτολόγος ΠΓΝΑ Ερυθρός Σταυρός (Κοργιαλένειο Μπενάκειο) - Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου του Πανελλήνιου Συλλόγου Διαιτολόγων - Διατροφολόγων - κινητό: 6977867138

Thursday, September 27, 2007

ΔΙΑΤΡΟΦΟΓΕΝΩΜΙΚΗ ΤΩΝ ΛΙΠΙΔΙΩΝ

Παρ’ ότι όλοι οι άνθρωποι ανήκουν στο είδος Homo sapiens sapiens, δεν ανταποκρίνονται όλοι με τον ίδιο τρόπο στην ίδια διατροφική αλλαγή, π.χ μια κοινή δίαιτα χαμηλών λιπαρών. Είναι γεγονός πως η απόκριση του ανθρώπινου οργανισμού σε μια δίαιτα εξαρτάται από συγκεκριμένες πρωτεΐνες οι οποίες εμπλέκονται σε μεταβολικά μονοπάτια και των οποίων η κωδικοποίηση γίνεται από τα γονίδιά μας.

Απειροελάχιστες διαφορές στις γονιδιακές δομές σημαίνουν και διαφορετική ποσότητα ή λειτουργικοτητα των πρωτεϊνών αυτών και άρα διαφορετική αντίδραση σε μια δίαιτα. Το στοιχείο-κλειδί σε αυτό το μοντέλο είναι πως ένα γονίδιο που κωδικοποιεί συγκεκριμένη πρωτεΐνη μπορεί να είναι πολυμορφικό, να συναντάται δηλαδή σε εκδοχές η καθεμία από τις οποίες κωδικοποιεί μια διαφορετική παραλλαγή της ίδιας πρωτεΐνης.

Έτσι, ο καθένας από εμάς μπορεί να έχει το ένα αλληλόμορφο, ενώ κάποιος άλλος να διαθέτει άλλο αλληλόμορφο του ίδιου γονιδίου. Αν συνυπολογίσει κάποιος τον μεγάλο αριθμό των διαφορετικών γονιδίων που κωδικοποιούν διαφορετικές πρωτεΐνες που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των θρεπτικών ουσιών, τότε πολύ εύκολα μπορεί να συνειδητοποιήσει την πολυπλοκότητα και την ποικιλότητα της απόκρισης στην ίδια δίαιτα.

Το πρόγραμμα αποκωδικοποίησης του ανθρώπινου γονιδιώματος

Χάρη στο μεγαλόπνοο αυτό εγχείρημα υπάρχουν πλέον τα πρώτα δεδομένα για τη σχέση μεταξύ συγκεκριμένων γονιδιακών μονονουκλεοτιδιακών πολυμορφισμών (SNPs) και αποκρίσεις σε θρεπτικά συστατικά ή σε συγκεκριμένα διατροφικά σχήματα. Μεγάλο ενδιαφέρον έχει δειχθεί για την αλληλεπίδραση γονιδίων και λιπιδίων της τροφής, μια και πλέον φαίνεται ότι η αλληλεπίδραση αυτή ίσως να επηρεάζει τις τιμές γνωστών λιπιδίων του αίματος, όπως η ‘κακή χοληστερίνη’ (LDL) και τα τριγλυκερίδια. Ας εξετάσουμε όμως τα δεδομένα με πιο πολλές λεπτομέρειες.

Λιπίδια, αποπρωτεΐνες και λιποπρωτεΐνες

Επειδή τα λίπη της τροφής είναι αδιάλυτα στο νερό, για να μεταφερθούν στην κυκλοφορία του αίματος χρειάζεται να συνδεθούν με πρωτεΐνες (αποπρωτεΐνες) για να σχηματίσουν σύμπλοκες ενώσεις, τις λιποπρωτεΐνες. Έτσι, η καλή (HDL) και η κακή χοληστερίνη (LDL) δεν είναι τίποτα άλλο από λιποπρωτεΐνες πλούσιες στα αντίστοιχα λιπίδια.

Ο ρόλος των γονιδίων έγκειται στην κωδικοποίηση των πρωτεϊνών που συνδέονται με τα λίπη για να σχηματίσουν τις λιποπρωτεΐνες. Συνειδητοποιεί κανείς πως αν δεν κωδικοποιηθεί (παραχθεί) από το συγκεκριμένο γονίδιο αρκετή τέτοια πρωτεΐνη (αποπρωτεΐνη, όπως ονομάζεται ακριβέστερα) δεν θα παραχθεί ανάλογη ποσότητα λιποπρωτεΐνης και το λίπος δεν θα μεταφερθεί, με αποτέλεσμα να συσσωρεύεται στην κυκλοφορία. Οι γνωστότερες των αποπρωτεϊνών είναι οι απο-Ε, απο-Β, απο-CΙΙ, απο-CIIΙ, απο-Α1, απο-ΑΙΙ, απο-ΑIV.

Γονιδιακοί πολυμορφισμοί και απο-Ε

Η πρωτεΐνη απο-Ε απαντάται σε λιποπρωτεΐνες που είναι πλούσιες σε τριγλυκερίδια. Υπάρχουν 3 κύρια αλληλόμορφα του γονιδίου που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη απο-Ε. Τα αλληλόμορφα αυτά είναι τα Ε2, Ε3, και Ε4. Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν πως τα άτομα που φέρουν γονιδιακές εκδοχές των Ε2 και Ε4 αλληλόμορφων έχουν διαταραγμένο μεταβολισμό λιπών και μη φυσιολογική απολιποπρωτεϊνική απόκριση στα ερεθίσματα των λιπών της διατροφής.

Γονιδιακοί πολυμορφισμοί και απο-Β

Η πρωτεΐνη απο-Β είναι η κύρια αποπρωτεΐνη της λιποπρωτεΐνης LDL (κακή χοληστερίνη). Οι πολυμορφισμοί του γονιδίου που κωδικοποιεί την απο-Β έχουν σχετιστεί με αυξημένη LDL. Τρεις είναι οι κυριοτεροι γονιδιακοί πολυμορφισμοί που έχει βρεθεί ότι σχετίζονται με αλλαγές στην χοληστερόλη LDL μέσω των αλλαγών της δίαιτας: η περιοριστική θέση XbaI στο εξώνιο (περιοχή ενός γονιδίου που τελικά κωδικοποιεί ένα τμήμα μιας πρωτεΐνης) 26, η θέση EcoRI στο εξώνιο 29, και η θέση MspI.

Άτομα με απουσία της θέσης XbaI παρουσιάζουν εντονότερη μεταγευματική απόκριση σε ένα γεύμα πλούσιο σε λίπος. Άτομα με απουσία της EcoRI περιοριστικής θέσης παρουσιάζουν μεγαλύτερη αύξηση της LDL μετά από μια διατροφή πλούσια σε λίπος, ενώ, τέλος, άτομα με παρούσα την περιοριστική θέση MspI, παρουσιάζουν εντονότερη μεταγευματική απόκριση σε μια ανάλογη δίαιτα.

Γονιδιακοί πολυμορφισμοί και απο-ΑIV

Η απο-ΑIV είναι μια αποπρωτεΐνη που εκκρίνεται από το λεπτό έντερο και διαδραματίζει ρόλο σε αλληλεπιδράσεις λιποπρωτεϊνών που περιλαμβάνουν την HDL (καλή χοληστερίνη). Η απουσία ή παρουσία μιας περιοριστικής θέσης δίνει αντίστοιχα τις εκδοχές των γονιδίων που κωδικοποιούν την ΑIV και οι οποίες είναι οι apoA-IV-1 και apoA-IV-2 αντίστοιχα. Η apoA-IV-2 σε ομόζυγες γυναίκες έχει βρεθεί να συσχετίζεται με αυξημένα τριγλυκερίδια νηστείας και χαμηλότερα επίπεδα της καλής χοληστερίνης HDL.

Επίσης, έχει δειχθεί πως οι φορείς apoA-IV-1/2 έχουν εντονότερη μεταγευματική απόκριση σε λιπαρό γεύμα σε σχέση με τους φορείς apoA-IV-1/1. Τέλος, έχει φανεί πως οι φορείς του αλληλόμορφου apoA-IV-2 παρουσιάζουν μικρότερες αυξήσεις ή μειώσεις στα επίπεδα της κακής χοληστερόλης (LDL) μετά από ένα γεύμα πλούσιο σε λίπος και χοληστερίνη.

Λιπαροδεσμευτικές πρωτεΐνες του εντέρου και γονιδιακοί πολυμορφισμοί

Ένας κοινός γονιδιακός πολυμορφισμός του γονιδίου που κωδικοποιεί τις πρωτεΐνες αυτές έχει βρεθεί στο εξώνιο 2. Τα άτομα που παρουσιάζουν το αλληλόμορφο Τ παρουσιάζουν μεγαλύτερη απελευθέρωση τριγλυκεριδίων από το έντερο, υψηλότερα επίπεδα κακής χοληστερόλης LDL νηστείας, υψηλότερη ινσουλινοαντίσταση και υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος.

Οι γονιδιακοί πολυμορφισμοί της λιποπρωτεϊνικής λιπάσης

Η λιποπρωτεϊνική λιπάση αποτελεί το ένζυμο κλειδί των αγγείων για τη διάσπαση των τριγλυκεριδίων στις λιποπρωτεΐνες που είναι πλούσιες σε αυτά. Για το γονίδιο που κωδικοποιεί την λιποπρωτεϊνική λιπάση έχουν βρεθεί τουλάχιστον 50 γονιδιακοί πολυμορφισμοί, οι κυριότεροι εκ των οποίων είναι οι p.Asn291Ser, p.Asp9Asn και SNP8393.

Τα άτομα που φέρουν το αλληλόμορφο p.291S ή το p.9N έχουν συσχετιστεί με υψηλότερα επίπεδα τριγλυκεριδίων νηστείας και καλής χοληστερόλης (HDL). Επίσης, οι ομόζυγοι φορείς του SNP8393 φάνηκε πως σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα είχαν μικρότερη μείωση στη μέση χοληστερίνη πλάσματος όταν ακολουθούσαν δίαιτα.

Πρωτεΐνες μεταφοράς λιπιδίων του πλάσματος και γονιδιακοί πολυμορφισμοί

Στο πλάσμα του αίματος υπάρχει μια πρωτεΐνη η οποία σχετίζεται με τη μεταφορά χοληστερόλης μέσω της λιποπρωτεΐνης HDL. Η πρωτεΐνη αυτή ονομάζεται LCAT και η ενεργοποίησή της εξαρτάται από την αποπρωτεΐνη ΑΙ. Μεταλλάξεις στο γονίδιο της ΑΙ μειώνουν τη λειτουργικότητα του LCAT. Ανεπάρκεια της λειτουργικότητας της LCAT σχετίζεται με χαμηλά επίπεδα της καλής χοληστερόλης (HDL). Έτσι, υπάρχει η υποψία πως ο γονιδιακός πολυμορφισμός p.Pro143Leu σχετίζεται με την πρωτεΐνη αυτή.

Μια άλλη πρωτεΐνη μεταφοράς λιπιδίων είναι και η CETP και σχετίζεται κυρίως με τη μεταφορά λιπιδίων από την HDL προς λιποπρωτεΐνες πλούσιες σε τριγλυκερίδια και το αντίστροφο. Σε μια πρόσφατη μελέτη, άτομα που έφεραν το g.-629>C αλληλόμορφο είχαν μικρότερο κίνδυνο για στεφανιαία νόσο. Για την ίδια πρωτεΐνη υπάρχει και ο καλά μελετημένος πολυμορφισμός Taq1B ο οποίος παράγει 3 γονότυπους: Β1/Β1, Β1/Β2, Β2/Β2. Ο τελευταίος σχετίζεται με μειωμένη λειτουργικότητα της CETP και αυξημένα επίπεδα της HDL, με μικρότερο κίνδυνο για στεφανιαία νόσο.

Συνοψίζοντας, θα λέγαμε ότι η επίδραση των λιπιδίων της τροφής στους μεταβολικούς δείκτες και στους παράγοντες κινδύνου επηρεάζεται από διάφορους γονιδιακούς πολυμορφισμούς. Χρειάζεται περισσότερη έρευνα για αυτό το νέο πεδίο της επιστήμης και σίγουρα ακόμα δεν είμαστε σε θέση να βγάλουμε ασφαλή και τελικά συμπεράσματα τέτοια ώστε να δίνουμε διατροφικές οδηγίες ανάλογες με το γονιδιακό υπόστρωμα του καθενός. Του λόγου το αληθές, ότι σε καμιά επίσημη κατευθυντήρια επιστημονική οδηγία δεν αναφέρεται ακόμα κάτι τέτοιο.


Παπαμίκος Βασίλειος, Κλινικός διαιτολόγος - διατροφολόγος, M.Med.Sci, MSc


κινητό: 6977867138


Friday, June 15, 2007

ΟΤΑΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΘΕΛΟΥΝ...


και πιέζουν, κερδίζουν πράγματα. Αργά και σταθερά...

ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΚΑΚΑ ΜΑΝΤΑΤΑ

ΠΟΛΕΜΟΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ- ΟΙΚΟΛΟΓΩΝ

Προϊόντα βιολογικά με ολίγη από γενετικά τροποποιημένα

ΓΙΑ ΠΡΟΔΟΣΙΑ
των καταναλωτών μιλούν οι οικολόγοι, μετά την απόφαση των υπουργών Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης να εννεαπλασιάσουν το ανώτατο όριο γενετικά τροποποιημένων οργανισμών που μπορεί να περιέχει μια τροφή η οποία χαρακτηρίζεται «βιολογική».
Μέχρι τώρα το όριο ήταν 0,1%, που είναι και το κατώτατο ποσοστό ξένων οργανισμών το οποίο μπορεί να ανιχνευθεί. Σύμφωνα όμως με την επίτροπο Γεωργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης Μάριαν Φίσερ- Μπουλ, ο σεβασμός αυτού του ορίου καθιστά την παραγωγή βιολογικών τροφίμων πολύ δαπανηρή. «Η μηδενική ανοχή είναι κάτι που ακούγεται ωραίο, αλλά στην πραγματική ζωή δεν είναι ρεαλιστικό» δήλωσε, προτείνοντας την αύξηση του ανώτατου ποσοστού σε 0,9%. Η εισήγησή της έγινε δεκτή από τους υπουργούς Γεωργίας. Άμεση ήταν η αντίδραση των Πρασίνων. Η Έλεν Χόλντερ, από τους Φίλους της Γης, δήλωσε ότι οι υπουργοί Γεωργίας άνοιξαν την πόρτα για περισσότερους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς στα βιολογικά τρόφιμα.
«Τυχαία» μόλυνση
Παρ΄ όλο που η σκόπιμη χρήση τέτοιων οργανισμών στη βιολογική γεωργία εξακολουθεί να απαγορεύεται, η «τεχνικά αναπόφευκτη» ή «τυχαία» μόλυνση θα χαρακτηρίζεται στο εξής «αποδεκτή». Τα τρόφιμα που επηρεάζονται είναι το ρύζι, τα γλυκά, τα δημητριακά και γενικότερα όλα όσα έχουν βάση τη σόγια και το καλαμπόκι, εισάγονται από χώρες εκτός Ευρώπης και μπορούν εύκολα να μολυνθούν από γενετικά τροποιημένα τρόφιμα τα οποία μεταφέρονται, για παράδειγμα, με το ίδιο πλοίο.
«Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να υιοθετήσει επειγόντως μια νομοθεσία που θα προστατεύει τους αγρότες οι οποίοι χρησιμοποιούν βιολογικές και συμβατικές μεθόδους από μια γενετική μόλυνση» δήλωσε ο Μάρκο Κοντιέρο από την Γκρίνπις. «Η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πολλών χωρών- μελών περιφρονεί τις επιλογές των Ευρωπαίων καταναλωτών και θέτει σε κίνδυνο ολόκληρο τον τομέα των βιολογικών τροφίμων».


ΠΗΓΗ: "ΤΑ ΝΕΑ" 14-6-2007

Friday, June 01, 2007

ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΑΜΑΛΙΑΣ

που βρήκε το κουράγιο να "ροκάρει" όλο αυτό το σαθρό κοινωνικό θηρίο.
Ας μιμηθούμε όλοι εμείς το παράδειγμά της όσο είμαστε ακόμα ζωντανοί.
Έμπνευση ίσως μα δώσει το παρακάτω τραγούδι που της το αφιερώνω, αφού έχει το όνομά της.

Amalia Chase-Song

http://lix.in/d774e8



never planned for this tableau, these spotlights, frigid calm
never wanted another side, but I'm across one from you tonight
never hated a moment of life 'til that light stuttered in your eyes
never wanted to go on, never thought this ward could smell of spite

never wanted to touch you
'til you opened your eyes
now I can't even face daylight
how will I ever survive?
Amalia, I'm not sure there's a way back
I still feel the grip of your hand
and they're telling me to leave now
but all of these halls lead nowhere I want to go alone

play this loud enough to reach her


never wanted to test this faith that heroes will provide
now I hate every coward footfall that can't bring a miracle to my side
if I can't stand up, how will I ever leave this floor?
if I can't forgive you, how will I explain this to our doors?

never wanted to touch you
'til you opened your eyes
now our house doesn't function
where will I go to survive?
Amalia, I'm not sure there's a way back
I still feel the grip of your hand
and they're telling me to leave now
but all of these halls lead nowhere I want to go alone

Amalia, I'm not sure there's a way back
I want to go alone

Thursday, May 31, 2007

ΔΙΑΤΡΟΦΟΓΕΝΩΜΙΚΗ

θα ήθελα να ρωτήσω άπαντες αν σε οδηγίες διαιτολογικής ή κλινικής πρακτικής αναφέρεται ο έλεγχος των παρακάτω πολυμορφισμών, ο οποίος προσπαθεί να γίνει της μόδας σε μια εποχή που ο κος Ευαγγελάτος κρίνει με τρόπο καυστικό την επικαιρότητα. Οι γονιδιακοί πολυμορφισμοί και η σχέση τους με τη διατροφή ακόμα είναι υπό έρευνα και "εμείς" τους βάλαμε ήδη σε εμπορική τροχιά; Και για να γίνω πιο συγκεκριμένος:

http://www.tanea.gr//Article.aspx?d=20070531&nid=4862194
www.yourdietitian.gr
http://www.geno-type.com/en/disposition-dna-testing#Nutri-Genomics
http://www.tanea.gr//Article.aspx?d=20070531&nid=4864573
http://www.tanea.gr//Article.aspx?d=20070531&nid=4862213
http://www.tanea.gr//Article.aspx?d=20070531&nid=4864574
http://www.dnatest.gr/articles_conf/Boby_Benefits_Nutrition.pdf

Ο αντίλογος:
http://www.tanea.gr//Article.aspx?d=20070531&nid=4862217

Monday, May 21, 2007

ΠΕ Τεχνολογίας Τροφίμων;

Υπάρχει τέτοιο τμήμα ή ο δαίμων του τυπογραφείου έκανε πάλι το θαύμα του; Συγκεκριμένα στην προκήρυξη 1/71/Μ2007, η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Αρκαδίας θα ζητήσει 17 άτομα ΠΕ, ανάμεσα στα οποία και 1 ΠΕ Τεχνολογίας Τροφίμων. Το ωραίο του πράγματος είναι πως η διαδικασία των προσλήψεων γίνεται από τον ίδιο τον φορέα, ενώ πιθανές ενστάσεις εξετάζονται από τον ΑΣΕΠ. Τα τηλέφωνα επικοινωνίας είναι 2710-230389, 2710-230372.Όσοι πιστοί ρωτήσετε.

Sunday, May 20, 2007

Συλλογή υπογραφών για την ελευθερία της γνώμης

Αντιγράφω από το ιστολόγιο του Παναγιώτη Βρυώνη.

"...

Χάρη στην βοήθεια του Σπύρου Αγγελόπουλου το σύστημα για την συλλογή υπογραφών προκειμένου να υποστηρίξουμε τον Αντώνη Τσιπρόπουλο που κατηγορείται αφού ήταν ο διαχειρστής του blogme.gr είναι έτοιμο.

Παρακαλώ διαβάστε τα παρακάτω πριν προχωρήσετε να υπογράψετε!

Η λογική του κειμένου προς υπογραφή είναι ότι ασχολούμαστε με το σημείο της κατηγορίας που έχει γενικότερο ενδιαφέρον για την κοινότητα του Internet. Είναι το σημείο που ουσιαστικά κατηγορεί τον Αντώνη ότι είναι σαν να έχει γράψει ο ίδιος τα κείμενα που θεωρήθηκαν προσβλητικά μόνο και μόνο επειδή ο aggregator που διαχειριζόταν περιείχε links προς αυτά. Η επιλογή αυτή έχει και την “έγκριση” του Αντώνη Τσιπρόπουλου με τον οποίο επικοινώνησα και γενικά κάνει πολύ πιο εύκολο για κάποιον να ξέρει για το τί υπογράφει.

Δεύτερον και εξίσου σημαντικό. Οι υπογραφές αυτές θα χρησιμοποιηθούν στο δικαστήριο. Αυτό σημαίνει ότι ο σκοπός της συλλογής δεν είναι να ασκήσουμε πολιτική πίεση, αλλά να παρουσιάσουμε την γνώμη όσο περισσότερων “εμπειρογνωμώνων” (ακόμη και αν αυτός ο χαρακτηρισμός προέρχεται από το γεγονός ότι είσαστε ένας έμπειρος χρήστης των νέων μέσων, διατηρείτε το δικό σας blog κ.λ.). Αυτός είναι και ο λόγος που ζητούνται σχετικά πολλά στοιχεία -όχι υποχρεωτικά, αλλά για να βοηθήσετε πραγματικά καλό είναι να συμπληρώσετε όσο περισσότερα γίνεται, με όσο μεγαλύτερη ακρίβεια. Π.χ. καλό είναι να συμπληρώσετε και το επάγγελμα όπως και τον οργανισμό ή την εταιρεία όπου εργάζεστε. Άρα το πρώτο μας μέλημα δεν είναι να μαζέψουμε “όσο περισσότερες” υπογραφές γίνεται, αλλά “όσο πιο έγκυρες και αξιόπιστες”.

Και αφού φτάσατε ώς εδώ, αν συμφωνείτε, πηγαίνετε να υπογράψετε! Και βέβαια, διαδώστε το! (Σκεφτείτε αν ήσασταν στην θέση του Αντώνη, ποιόν θα θέλατε να καλέσετε για μάρτυρα υπεράσπισης; Βάλτε τον να υπογράψει!)


UPDATE: για όσους δεν γνωρίζουν την υπόθεση, η πιο έγκυρη πηγή για να μάθουν λεπτομέρειες είναι το blog του Αντώνη..."

Sunday, December 24, 2006

Πού πήγαν τα κάλαντα;

Προερχόμενος από τη γενιά του '76 μπορώ να πω ότι κάθε χρόνο ευχαριστιόμουν πολύ τα κάλαντα. Αγωνία από την προηγούμενη βραδιά, προετοιμασίες του τρίγωνου ή της μελλόντικας, ατελείωτο ποδοβολητό την κρίσιμη μέρα από πολύ νωρίς το πρωί και ταξίδι μέχρι και πολύ μακριά από τη γειτονιά μου, σε σημείο να χανόμαστε με τους φίλους μου. Η εμπειρία ήταν μαγευτική, όχι τόσο για τα λεφτά όσο για αυτή την αίσθηση ανεξαρτησίας και ανταγωνιστικής αλληλεπίδρασης με άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας. Τα αμέτρητα γέλια έπεφταν πάντα στο μέτρημα και τη μοιρασιά των λάφυρων.

Σήμερα, είχα ξυπνήσει από νωρίς και ήμουν περίεργος να δω πόσοι θα έρχονταν για να μας τα πουν. Προς απογοήτευσή μου ήρθαν μόνο 2 αγοράκια. Κανένας άλλος. Τουλάχιστον μέχρι το μεσημέρι. Προβληματίζομαι περισσότερο δε, όταν ακούω από τις ειδήσεις πως πολλά παιδιά που έλεγαν τα κάλαντα εφέτος έπεσαν θύματα επιθέσεων και ληστειών. Πού πήγε άνθρωποι η ξεγνοιασιά και η παιδικότητα της εποχής; Τα παιδιά ωριμάζουν πιο γρήγορα όπως λένε οι έρευνες και δεν καταδέχονται να πουν τα κάλαντα; Στις καρδιές τους δεν υπάρχει το πνεύμα και η μαγεία των Χριστουγέννων; Είμαι πολύ ρομαντικός σε μια τεχνοκρατική εποχή; Μήπως τα καλαντόπαιδα είχαν ξενυχτήσει σε κάποιο κλαμπ την προηγούμενη και δεν ξύπνησαν; Μήπως να ξαναβγω με το τρίγωνο στους δρόμους;

Thursday, October 26, 2006

Η τοπική μας αυτοδιοίκηση

Μέγας χαμός φέτος και οι υποψήφιοι πολλοί. Δε σας έβαλε σε σκέψη το γεγονός πως και η κουτσή Μαρία ήθελε να γίνει δημοτική σύμβουλος; Μήπως, απορία έχω ο καψερός, "είχε πέσει σύρμα" πως πλέον η αυτοδιοίκηση θα διαχειρίζεται περισσότερα χρήματα και η λαοθάλασσα του πάλαι ποτέ μαχαλά έβαλε τα καλά της και έγινε υποψήφια χρηματοδιαχειρίστρια ενός υποθετικού πακέτου; Χρήμα ανίκατε μάχαν...;Μάλλον λάθος κάνω...

Βροχή καταστροφή...

με την παραμικρή ψιχάλα σε αυτόν τον τόπο που λέγεται Ελλάδα. Κατά τα άλλα μας φταίει ότι το κλίμα γίνεται τροπικό. Αν είναι έτσι τότε ίσως να φτιάξουμε καλύβες και βάρκες και να απαλλάξουμε την κυβέρνηση από την γαϊδουρινή ανησυχία της στιγμής και τις φανφαρολογίες. Α!!! Και να μην ξεχάσω...Τα αδιάβροχα όλα ίδια είναι, πράσινα ή μπλε...

Monday, September 11, 2006

Τα κεφάλια κάτω...

καθώς το κρύο άρχισε και η ξάπλα γιοκ. Η εκάστοτε κυβέρνηση θα αρχίσει να μη δουλεύει πάλι και μεις οι υπόλοιποι θα δουλεύουμε με την ελπίδα μιας σύνταξης στα 70 (αισιόδοξη πρόβλεψη). Σε πολλούς λέει, αρέσουν οι πόλεις για την ανωνυμία τους. Από την άλλη, ο καθένας θεωρεί τον εαυτό του ξεχωριστό και μοναδικό. Είμαστε λοιπόν όλοι ιδιαίτεροι μέσα στην ανθρωπόσουπα της μεγαλούπολης. Η επιθυμία της ανωνυμίας φαίνεται λογική σε μια πραγματικότητα πνευματικής ένδειας στην οποία ο καθένας έχει μια κάμερα στο χέρι και προσπαθεί αδιάκριτα να βιάσει τις ιδιαίτερες στιγμές του καθενός, με έναν όρο όμως: θα πρέπει αυτές "να πουλάνε". Όλα δηλαδή έχουν ξεπουληθεί. Εύκολο χρήμα μέσω εύκολης απεικόνισης. Εγκεφαλική λειτουργία μηδέν. Φαντασία μηδέν. Δικτατορία της εικόνας και εύκολη θεοποίηση των πάντων. Γιατί να είμαι τόσο απαισιόδοξος;

Friday, September 01, 2006

Έρως ανίκατε μάχαν

Μια μέρα συγκεντρώθηκαν σε κάποιο μέρος της γης όλα τα συναισθήματα και όλες οι αξίες του ανθρώπου. Η Τρέλα αφού συστήθηκε 3 φορές στην Ανία της πρότεινε να παίξουν κρυφτό. Το Ενδιαφέρον σήκωσε το φρύδι και περίμενε να ακούσει ενώ η Περιέργεια χωρίς να μπορεί να κρατηθεί ρώτησε: Τι είναι το κρυφτό; Ο ενθουσιασμός άρχισε να χορεύει παρέα με την Ευφορία και η Χαρά άρχισε να πηδάει πάνω κάτω για να καταφέρει να πείσει το Δίλημμα και την Απάθεια την οποία δεν την ενδιέφερε ποτέ τίποτα, να παίξουν κι αυτοί. Αλλά υπήρχαν πολύ που δεν ήθελαν να παίξουν: Η Αλήθεια δεν ήθελε να παίξει γιατί ήξερε ότι ούτως ή άλλως κάποια στιγμή θα την αποκάλυπταν,η Υπεροψία έβρισκε το παιχνίδι χαζό και η Δειλία δεν ήθελε να ρισκάρει. 'Ένα, δύο, τρία, άρχισε να μετράει η Τρέλα. Η πρώτη που κρύφτηκε ήταν η Τεμπελιά. Μιας και βαριόταν κρύφτηκε στον πρώτο βράχο που συνάντησε. Η Πίστη πέταξε στους ουρανούς και η Ζήλια κρύφτηκε στην σκιά του Θριάμβου ο oποίος με την δύναμη του κατάφερε να σκαρφαλώσει στο πιο ψηλό δέντρο. Η Γενναιοδωρία δεν μπορούσε να κρυφτεί γιατί κάθε μέρος που έβρισκε της φαινόταν υπέροχο μέρος για να κρυφτεί κάποιος άλλος φίλος της οπότε την άφηνε ελεύθερη. Και έτσι η Γενναιοδωρία κρύφτηκε σε μια ηλιαχτίδα. Ο Εγωισμός αντιθέτως βρήκε αμέσως κρυψώνα ένα καλά κρυμμένο και βολικό μέρος μόνο για αυτόν. Το Ψέμα πήγε και κρύφτηκε στον πάτο του ωκεανού. Το Πάθος και ο Πόθος κρύφτηκαν μέσα σε ένα ηφαίστειο. Ο Έρωτας δεν είχε βρει ακόμη κάπου να κρυφτεί. Έβρισκε όλες τις κρυψώνες πιασμένες, ώσπου βρήκε ένα θάμνο από τριαντάφυλλα και κρύφτηκε εκεί.....1000, μέτρησε η Τρέλα και άρχισε να ψάχνει. Την πρώτη που βρήκε ήταν η Τεμπελιά αφού δεν είχε κρυφτεί και πολύ μακριά. Μετά βρήκε την Πίστη που μίλαγε στον ουρανό με τον Θεό για θεολογία. Ένιωσε τον ρυθμό του Πόθου και του Πάθους στο βάθος του ηφαιστείου και αφού βρήκε την Ζήλια δεν ήταν καθόλου δύσκολο να βρει και τον Θρίαμβο. Βρήκε πολύ εύκολα το Δίλημμα που δεν είχε ακόμη αποφασίσει που να κρυφτεί. Σιγά-σιγά τους βρήκε όλους εκτός από τον Έρωτα. Η Τρέλα έψαχνε παντού, πίσω από κάθε δένδρο, κάτω από κάθε πέτρα, σε κάθε κορφή βουνού, μα τίποτα. Όταν ήταν σχεδόν έτοιμη να τα παρατήσει βρήκε ένα θάμνο από τριαντάφυλλα και άρχισε να τον κουνάει νευρικά ώσπου άκουσε ένα βογκητό πόνου. Ήταν ο Έρωτας που τα αγκάθια από τα τριαντάφυλλα του είχαν πληγώσει τα μάτια. Η Τρέλα δεν ήξερε πως να επανορθώσει, έκλαιγε, ζήταγε συγνώμη και στο τέλος υποσχέθηκε να γίνει ο οδηγός του Έρωτα. Κι έτσι από τότε ο Έρωτας είναι πάντα τυφλός και η Τρέλα πάντα τον συνοδεύει...

Παιδεία

Σας παραθέτω άρθρο απόσπασμα άρθρου από την Ελευθεροτυπία, το οποίο προσπαθούσε να εξηγήσει γιατί έχει αλλάξει η συμπεριφορά των ανθρώπων τα τελευταία 20 χρόνια. Το απόσπασμα αναφέρεται στη σύγχρονη παιδεία, "η οποία δεν μας επιτρέπει να έχουμε αληθινές γνώσεις, για να μην έχουμε ελεύθερη γνώμη και αυξημένη κριτική ικανότητα".

"Μια από τις θεμελιώδεις λειτουργίες του εγκεφάλου που αφορά την μάθηση, παγιδεύει το μυαλό σου, γιατί η άρχουσα τάξη, χωρίς να ξέρεις πως, βομβαρδίζει τον εγκέφαλό σου με σκοπό να εγγράψει επαναλαμβανόμενα σήματα που σου υπαγορεύει με την βοήθεια των ΜΜΕ τεχνηέντως, ώστε μακροπρόθεσμα να γίνεις όργανο δικό της. Έτσι εξηγείται το στημένο οργανωμένο σύστημα της παιδείας που εγκατέστησε τόσα χρόνια η εξουσία, για να κατακρεουργεί τη διδακτέα ύλη. Με εξαίρεση την περίοδο του αείμνηστου Παπανούτσου.
Θα προσπαθήσω απλά να εξηγήσω πώς γίνεται μια τόσο σημαντική λειτουργία του εγκεφάλου, η μάθηση, να έχει, μακροπρόθεσμα κυρίως, αρνητικές συνέπειες για την πρόοδό σου και να επιβαρύνει ιδιαίτερα τα φτωχά κοινωνικά στρώματα.
Η μάθηση λοκληρώνεται με βιοχημικές διεργασίες του εγκεφάλου, οι οποίες επιτυγχάνονται με τη βοήθεια βιολογικών μορίων και ηλεκτροχημικών αντιδράσεων, στο επίπεδο των νευρωνικών συνάψεων. [Ακολουθεί παράδειγμα με τα πειράματα του Pavlov με τον σκύλο, το κόκκινο φως, το φαγητό και την σιελόρροια για την διαπίστωση ότι μονάδα μάθησης είναι το εξαρτημένο αντανακλαστικό].
Εάν τα ερεθίσματα επαναλαμβάνονται για κάποιο χρονικό διάστημα και είναι διαφορετικά από προηγούμενες εγγραφές, που σας έχουν διαμορφώσει ήδη γνώση (μάθηση), σκέψη και συνείδηση, τότε η νέα πραγματικότητα σας επιβάλλει νέα προσαρμογή τροποποιώντας την συμπεριφορά σας, με δαπάνη ψυχικής ενέργειας. Βέβαια ο εγκέφαλος διαθέτει την ικανότητα να δημιουργεί νέες συνάψεις για την απαιτούμενη προσαρμογή μας, διαφορετικά θα είχαμε γίνει όλοι μας νευρωτικοί ή καταθλιπτικοί.
Παρ' όλ' αυτά, αναρίθμητες μονάδες μάθησης γράφτηκαν στον εγκέφαλό σας από την ημέρα που γεννηθήκατε, οι οποίες σας έχουν παγιδέψει ώστε οι αντιδράσεις προσαρμογής να είναι προϊδεασμένες, σχεδόν εξαρτώμενες, από εγγραφές του παρελθόντος, ανάλογα με την εκπαίδευση και την αντίληψη της πραγματικότητας του κόσμου.
Αλλαγές σημαντικές, η δουλειά, ο γάμος, η μετανάστευση, η πτώχευση, απαιτούν προσαρμογή που γίνεται δύσκολα. Υπάρχουν παραδείγματα βραδείας συστηματικής ψυχικής φθοράς που μας προκαλεί ο δυτικός πολιτισμός και όχι μόνο. Σας σηματοδοτεί και σας καθιστά φανατικούς καταναλωτές, ώστε δύσκολα μπορείτε να κάνετε αποτοξίνωση. Δεν μπορείτε εύκολα να στερηθείτε ορισμένα προϊόντα, ακόμα και υπερτιμημένα και βλαβερά, γιατί τα έμαθε ο εγκέφαλός σας με τη συστηματική απατηλή προπαγάνδα του καταναλωτιού συστήματος.
Θ'αναφέρω και μια ακραία περίπτωση για να συνειδητοποιήσετε τη σημασία της μεθοδευμένης και κατευθυνόμενης μάθησης. Το 1955, στο Πεκίνο, συνέλαβαν κάποιο μυστικό πράκτορα, βρετανικής καταγωγής. Τον απομόνωσαν σε μικρό σκοτεινό χώρο, για κάποιο χρονικό διάστημα, με σκοπό να του δημιουργήσουν άγχος και να τον καταστήσουν εύκολο στόχο για να του αλλάξουν πεποιθήσεις, με βάση τη θεωρία της μάθησης και να δημιουργήσουν έτσι νέες εγγραφές στον εγκέφαλό του. Το αποτέλεσμα ήταν, ύστερα από επίπονη δοκιμασία, ν' αλλάξει πεποιθήσεις και να δουλέψει για τις υπηρεσίες του Πεκίνου.
Η ψυχή μας έχει μέσα της 2 κόσμους που συγκρούονται μεταξύ τους. Έναν καλό κόσμο, που διαθέτει σύστημα αξιών, αρετές επίκτητες, πολιτισμικές και έμφυτες κι έναν κόσμο κακό, που υποκινείται από τις ενστικτώδεις ενορμήσεις, υπεύθυνες για την αντικοινωνική συμπεριφορά, την επιθετικότητα, την βία, τις σεξουαλικές εκτροπές.
Υπάρχουν και 2 κόσμοι εξωτερικοί, καθρέφτες των 2 εσωτερικών κόσμων της ψυχής.
Ο ένας είναι ειρηνικός, καρτερικός, δίκαιος, αλληλέγγυος και λειτουργεί με το σύστημα αξιών.
Ο άλλος έχει υπερτροφικό εγώ, ωφελιμιστικό, αδυσώπητο, χωρίς συλλογική συνείδηση των κοινωνικών κανόνων, επιδιώκει διαρκώς ατομικά ωφέλη και εκμεταλλεύεται την προσφορά της συλλογικής προσπάθειας των άλλων. Χρησιμοποιεί όλα τα μέσα, ακόμα και την βία, γιανα προσπορίζει έσοδα και δύναμη εξουσίας. Έτσι επικρατεί η αδηφάγος μειοψηφία, χωρίς κοινωνικές αναταράξεις, μέχρις ότου η κοινωνία αντιδράσει, όταν φτάσει σε οριακό σημείο εξαθλίωσης.
Η ιστορία βέβαια αποδεικνύει πως η αιματοχυσία δεν λύνει το πρόβλημα, γιατί η ρίζα του κακού βρίσκεται στην ίδια τη φύση του ανθρώπου. Η Γαλλική Επανάσταση, το 1789 και η Ρωσική, το 191, δεν στάθηκαν ικανές ν' αποτρέψουν τους μηχανισμούς που θέτει και πάλι σε λειτουργία ο ίδιος ο κόσμος που δεν έπαψε να μας εξουσιάζει.
Μόνον η καλλιέργεια του πνευματικού επιπέδου μπορεί να βελτιώσει το κοινωνικό μας σύστημα και να επιβάλλει στο σύστημα εξουσίας να γίνει ελαστικό και να πάψει να μας δείχνει τα κοφτερά του δόντια.
Οι πρόγονοί μας, με τα ηθικά διδάγματα που μετέδωσαν οι ελληνικές τραγωδίες, ανέβασαν πνευματικά το λαό και ανέδειξαν το πολίτευματου Κλεισθένη, το οποίο θα έπρεπε οι ψευτοδημοκράτες πολιτικοί να μελετήσουν.
Η μόρφωση αποθαρρύνει τη βάναυση εξουσία γιατί με τις γνώσεις μας ενισχύεται η άμυνά μας και διαμορφώνεται μια ιδεολογία δικαίου που αποδυναμώνει το σύστημα διαφθοράς.
Το ερώτημα που έχετε στα χείλη σας είναι: Πώς θ' αντρέψουμε το άδικο κοινωνικό σύστημα, αφού ο ίδιος ο εγκέφαλός μας μας παγιδεύει; Ασφαλώς όχι με βόμβες Μολότοφ, γιατί η βία φέρνει βία και θεμελιώνει το υποκριτικό σύστημα που μας εξουθενώνει οικονομικά και πνευματικά. Μας αφήνει χωρίς παιδεία και περίθαλψη. Ροκανίζει τις κοινωνικές παροχές."

Κάπου εδώ τελειώνουν τα της μάθησης και του συστήματος και ο συγγραφέας περνά στην αντιμετώπιση.
Μετά απ' όλ' αυτά, εγώ:

1) Ισχύουν άραγε τα παραπάνω και αν ναι σε ποιό βαθμό; Αν ισχύουν, τότε πάω στο 2).
2) Θα σκίσω τα τπυχία μου.
3) Θα αναρωτηθώ και θα ρωτήσω και σας -> Άραγε δεν υπάρχουν πραγματικά κέντρα γνώσης σε αυτή τη γη; Και αν ναι, ποιοί έχουν πρόσβαση σε αυτά; Κάποια οικονομική ελίτ ίσως;

Διαχρονικά πράγματα δικέ μου

Διαχρονικά πάθη και σύγχρονα προβλήματα.
Το κρυμμένο, το απροσπέλαστο, το ανείπωτο.
Βασικός πρωταγωνιστής είναι η απληστία, η βουλιμία για πλούτο και εξουσία, που δεν γνωρίζει όρια ή ηθικούς φραγμούς.
Οι μάσκες που φοράμε όλοι μας, οι ρόλοι που διαλέγουμε να παίξουμε και η διεφθαρμένη φύση της ανθρώπινης δικαιοσύνης.
Η υποκρισία και τα ψεύδη της πολιτικής εξουσίας.
Τρέλα που καταλαμβάνει θεούς και ανθρώπους, όταν υποκύπτουν στην απληστία, την ματαιοδοξία, την λαγνεία, την φιλοδοξία, την απιστία, την εκδίκηση. Η προδοσία, η εξαπάτηση και η βία είναι οι συνέπειες όλων αυτών των παθών και εκείνοι που ανέρχονται στην εξουσία με όχημα τα πάθη τους είναι αναπόφευκτο να καταρρεύσουν ακριβώς εξαιτίας τους.

Ένα από τα πολλά διατροφικά ελληνικά έθιμα

Το κείμενο προέρχεται από το ιστολόγιο του Δημήτρη Γλέζου και αφορά ένα έθιμο που έχουν οι Καλύμνιοι για το Πάσχα. Μου αρέσουν πάρα πολύ τέτοια αναγνώσματα γιατί είναι αυτά που δείχνουν ταυτόχρονα τους διατροφικούς χρωματισμούς και την ιδιαιτερότητα των Ελλήνων:

"Οι καλύμνιοι λοιπόν, σφάζουν το αρνί τους αφαιρώντας τα εντόσθια, το παραγεμίζουν με γύμιση ρυζιού, συκωτιού και κουκουναριού και το τοποθετούν σε ένα πήλυνο πιθαράκι με άνοιγμα όσο μια αγκαλιά. Για να μην κολλήσει, το υπερυψώνουν με μερικά ξυλαράκια και κλείνουν αεροστεγώς το δοχείο με λίγη ζύμη.

Τοποθετούν μερικών οικογενιών τα μουούρια σε παραδοσιακό φούρνο, ο οποίος ζεσταίνεται για δυο ώρες με ξύλα, των οποίων έχουν απομείνει οι στάχτες. Κατόπιν κλείνουν το πορτάκι του φούρνου ερμητικά και το χτίζουν κυριολεκτικά από μπροστά, με πέτρες και λάσπη ώστε να μην περνάει ίχνος αέρα. Με αυτό τον τρόπο δεν ανάβει φωτιά μέσα στον φούρνο και το κρέας ψήνεται αργά-αργά (απελπιστικά αργά!). Μετά από καμιά 15άρα ώρες (από τις 8 του Σαββάτου μέχρι τις 10-11 το επόμενο) πρωί η λιχουδιά είναι έτοιμη. Όποιος θεωρεί τη σούβλα και το κοκορέτσι τους καλύτερους πασχαλινούς μεζέδες, μάλλον πρέπει να δοκιμάσει το μουούρι.

Μετά το ?χτίσιμο? του φούρνου, ακολούθησε φυσικά λασποπόλεμος στον οποίο έλαβαν και οι 10-15 παρόντες μέρος.

Σα να μην έφτανε αυτό το φαγοπότι, τη Δευτέρα του Πάσχα οι καλύμνιοι σουβλίζουν και αρνί και κάνουν τα πολύ όμορφα καλύμνικα ντολμαδάκια (μυστικό: Φρέσκα αμπελόφυλλα, γέμιση με κιμά και ντομάτα, και μικρά κομματάκια από κρέας στον πάτο)".

Sunday, August 27, 2006

Βαρνάβα

Να ένα μέρος λίγο έξω από την Αθήνα που συνδυάζει ησυχία, ηρεμία, ομορφιά, αγριάδα και εγγύτητα. Σας το προτείνω ανεπιφύλαχτα. Η θάλασσά του είναι από τις πιο όμορφες που έχω δει και έχεις διαρκώς την αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε νησί. Ένα από τα πρέπει της παραλίας του είναι επίσης οι ζεστοί και πεντανόστιμοι λουκουμάδες με καρύδια, σουσάμι και μέλι της καφετέριας del mare. Δοκιμασίας άξιον στην ίδια καφετέρια είναι και το καρυδόγλυκο με παγωτό.

Friday, August 25, 2006

Καλώς ήρθατε

Ότι έχει σχέση με διατροφή θα προσπαθώ να σας γράφω ανα καιρούς μπας και αλλάξει κάτι στους κατοίκους της χώρας που γέννησε τη Μεσογειακή Διατροφή.